BẢN NHÁP (draft) - chưa qua duyệt lâm sàng. Không phải nội dung chính thức.

Công cụ tự đánh giá · DASS-21

DASS-21 - Trầm cảm, lo âu và căng thẳng

Đo cùng lúc ba nhóm dấu hiệu trong tuần qua: trầm cảm, lo âu và căng thẳng - mỗi nhóm được tính điểm riêng.

Đã có bản tiếng Việt được thẩm định

[NEEDS CLINICAL REVIEW] Bản nháp - chưa qua duyệt lâm sàng, không đăng. Nội dung 21 câu hỏi, cách chấm ba thang điểm và các mốc nặng nhẹ cần được người duyệt xác nhận (xem ghi chú trong frontmatter).

Nội dung trang này được biên soạn dựa trên thang đo DASS-21 của Lovibond & Lovibond (Psychology Foundation of Australia, 1995) và các nghiên cứu thẩm định bản tiếng Việt, được điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam.

Bài test này đo điều gì?

DASS-21 là bộ 21 câu hỏi giúp ước lượng cùng lúc ba nhóm dấu hiệu mà bạn đã trải qua trong tuần vừa qua (Lovibond và Lovibond, 1995):

  • Trầm cảm - cảm giác buồn chán, mất hứng thú, thấy mọi thứ vô nghĩa.
  • Lo âu - căng thẳng trong cơ thể, run, tim đập nhanh, sợ hãi vô cớ.
  • Căng thẳng - khó thư giãn, dễ cáu, dễ bị kích động.

Mỗi nhóm được tính điểm riêng, nên kết quả cho bạn thấy nhóm dấu hiệu nào đang nổi trội hơn. Đây là công cụ sàng lọc, không phải công cụ chẩn đoán.

Dành cho ai?

DASS-21 phù hợp khi bạn thấy mình đang trải qua nhiều cảm giác đan xen - vừa buồn, vừa lo, vừa căng thẳng - và muốn nhìn rõ hơn từng nhóm dấu hiệu. Nếu bạn chỉ muốn tập trung vào một thứ, có thể chọn công cụ chuyên biệt hơn: bài sàng lọc trầm cảm (PHQ-9) hoặc bài sàng lọc lo âu (GAD-7).

Bạn sẽ trải qua điều gì?

Bài gồm 21 câu hỏi, làm trong khoảng 3-5 phút. Với mỗi câu, bạn chọn mức gần đúng nhất với tuần qua, từ “Không đúng với tôi chút nào” đến “Rất đúng với tôi”. Bài làm ẩn danh - câu trả lời của bạn được tính ngay trên trình duyệt và không được lưu hay gửi đi đâu cả.

Cách đọc kết quả

Sau khi trả lời đủ 21 câu, bạn sẽ thấy ba điểm số riêng cho trầm cảm, lo âu và căng thẳng, mỗi điểm kèm một khoảng ý nghĩa (từ “Bình thường” đến “Rất nặng”). Một nhóm ở mức cao trong khi nhóm khác bình thường là chuyện thường gặp - đó chính là lý do DASS-21 tách riêng ba thang. Bảng chi tiết các khoảng điểm nằm ngay bên dưới.

Sau đó nên làm gì?

Dù kết quả thế nào, bài test này không thay thế việc gặp chuyên gia. Nếu một trong ba nhóm ở mức vừa trở lên, hoặc nếu những cảm giác này đang ảnh hưởng đến công việc, học tập hay các mối quan hệ, hãy tìm hiểu cách tìm chuyên gia tâm lý ở Việt Nam.

Nếu gần đây bạn có những lúc cảm thấy không muốn sống tiếp, hoặc nghĩ đến việc tự làm đau bản thân, đây là điều đáng được quan tâm ngay - hãy xem các nguồn hỗ trợ khẩn cấp. Bạn không phải đối mặt với điều này một mình.

Cách đọc kết quả

DASS-21 gồm ba nhóm dấu hiệu được tính điểm riêng. Với mỗi nhóm, cộng điểm 7 câu rồi nhân 2; đối chiếu kết quả với bảng tương ứng bên dưới.

Trầm cảm

0-9 Bình thường Mức khí sắc trong khoảng thường gặp. Thường chưa cần can thiệp, nhưng nếu bạn vẫn thấy nặng nề thì vẫn nên quan tâm tới cảm giác của mình.
10-13 Nhẹ Có dấu hiệu khí sắc đi xuống ở mức nhẹ. Theo dõi thêm vài tuần và chăm sóc bản thân có thể hữu ích.
14-20 Vừa Dấu hiệu trầm cảm ở mức vừa. Đây là lúc nên cân nhắc trao đổi với một chuyên gia.
21-27 Nặng Dấu hiệu trầm cảm ở mức nặng. Nên tìm đến chuyên gia có chuyên môn để được hỗ trợ phù hợp.
28-42 Rất nặng Dấu hiệu trầm cảm ở mức rất nặng. Hãy ưu tiên tìm hỗ trợ chuyên môn sớm; nếu có lúc nghĩ tới việc không muốn sống tiếp, hãy xem ngay phần hỗ trợ khẩn cấp.

Lo âu

0-7 Bình thường Mức lo âu trong khoảng thường gặp. Thường chưa cần can thiệp.
8-9 Nhẹ Có dấu hiệu lo âu nhẹ. Các kỹ năng thư giãn và theo dõi thêm có thể giúp ích.
10-14 Vừa Dấu hiệu lo âu ở mức vừa. Đây là lúc nên cân nhắc trao đổi với một chuyên gia.
15-19 Nặng Dấu hiệu lo âu ở mức nặng. Nên tìm đến chuyên gia có chuyên môn để được hỗ trợ.
20-42 Rất nặng Dấu hiệu lo âu ở mức rất nặng. Hãy ưu tiên tìm hỗ trợ chuyên môn sớm.

Căng thẳng

0-14 Bình thường Mức căng thẳng trong khoảng thường gặp. Thường chưa cần can thiệp.
15-18 Nhẹ Có dấu hiệu căng thẳng nhẹ. Nghỉ ngơi và điều chỉnh nhịp sống có thể giúp ích.
19-25 Vừa Dấu hiệu căng thẳng ở mức vừa. Nếu kéo dài, hãy cân nhắc trao đổi với một chuyên gia.
26-33 Nặng Dấu hiệu căng thẳng ở mức nặng. Nên tìm đến chuyên gia có chuyên môn để được hỗ trợ.
34-42 Rất nặng Dấu hiệu căng thẳng ở mức rất nặng. Hãy ưu tiên chăm sóc bản thân và tìm hỗ trợ chuyên môn sớm.

Làm bài tự đánh giá

Ẩn danh · không lưu câu trả lời của bạn

1. Tôi thấy khó bình tĩnh lại sau khi căng thẳng
2. Tôi bị khô miệng
3. Tôi dường như không cảm nhận được bất kỳ cảm xúc tích cực nào
4. Tôi bị khó thở (ví dụ: thở gấp, hụt hơi dù không vận động gắng sức)
5. Tôi thấy khó bắt tay vào làm việc gì đó
6. Tôi có xu hướng phản ứng thái quá với mọi tình huống
7. Tôi bị run (ví dụ: run tay)
8. Tôi cảm thấy mình đang dùng rất nhiều năng lượng cho sự căng thẳng
9. Tôi lo lắng về những tình huống có thể khiến tôi hoảng loạn và tự làm mình xấu hổ
10. Tôi cảm thấy chẳng có gì để mong đợi
11. Tôi thấy mình dễ bị kích động, bồn chồn
12. Tôi thấy khó thư giãn
13. Tôi cảm thấy chán nản và buồn bã
14. Tôi khó chịu với bất cứ điều gì cản trở việc tôi đang làm
15. Tôi cảm thấy mình gần như hoảng loạn
16. Tôi không thể thấy hào hứng với bất cứ điều gì
17. Tôi cảm thấy mình chẳng có mấy giá trị
18. Tôi thấy mình dễ tự ái, dễ phật lòng
19. Tôi cảm nhận rõ nhịp tim của mình dù không vận động gắng sức (ví dụ: tim đập nhanh hơn, cảm giác tim hụt nhịp)
20. Tôi thấy sợ hãi mà không có lý do rõ ràng
21. Tôi cảm thấy cuộc sống thật vô nghĩa

Đã trả lời 0/21

Lưu ý quan trọng: Đây không phải là chẩn đoán. Chỉ chuyên gia có chuyên môn mới có thể chẩn đoán tình trạng sức khỏe tinh thần.

Nguồn tham khảo

  1. Lovibond SH, Lovibond PF. Manual for the Depression Anxiety Stress Scales. 2nd ed. Sydney: Psychology Foundation of Australia; 1995. (DASS thuộc phạm vi công cộng, được phép sao chép và dịch không cần xin phép.)
  2. Tran TD, Tran T, Fisher J. Validation of the depression anxiety stress scales (DASS) 21 as a screening instrument for depression and anxiety in a rural community-based cohort of northern Vietnamese women. BMC Psychiatry. 2013;13:24. (Cronbach's alpha 0.70-0.88; tìm ra một yếu tố trạng thái cảm xúc chung, mốc sàng lọc tổng điểm > 33.)
  3. Le MTH, Tran TD, Holton S, Nguyen HT, Wolfe R, Fisher J. Reliability, convergent validity and factor structure of the DASS-21 in a sample of Vietnamese adolescents. PLOS One. 2017;12(7):e0180557.